Μάνα, γιατί; Πότε η μητρότητα από ρίζα της οικογένειας έγινε ακόμη ένα προϊόν της εποχής;

Η μητρότητα μέσα στην εποχή της εικόνας

Μια λέξη που κάποτε από μόνη της κουβαλούσε ασφάλεια.

Σπίτι.

Αγκαλιά.

Όριο.

Θυσία.

Παράδειγμα.

Έναν άνθρωπο που δεν ζούσε μόνο για τον εαυτό του, γιατί από τη στιγμή που έφερε ένα παιδί στον κόσμο ήξερε ότι κάθε του επιλογή θα άφηνε ένα ίχνος πάνω του.

Και σήμερα γεννιέται ένα δύσκολο ερώτημα:

Μάνα, γιατί;

Γιατί αφήσαμε μια ολόκληρη εποχή να μας πείσει ότι για να απελευθερωθεί η γυναίκα πρέπει να αποδείξει ότι δεν οφείλει τίποτα σε κανέναν;

Γιατί μπερδέψαμε την ελευθερία με την απουσία ορίων;

Γιατί η μητρότητα, αντί να παραμένει μία από τις μεγαλύτερες ευθύνες που μπορεί να αναλάβει άνθρωπος, αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο σαν ένας ακόμη ρόλος που πρέπει να χωρέσει ανάμεσα στη διασκέδαση, την εικόνα, την κατανάλωση και την ανάγκη για επιβεβαίωση;

Δεν είναι επίθεση στη γυναίκα.

Είναι το ακριβώς αντίθετο.

Είναι η ερώτηση αν, στο όνομα της «απελευθέρωσης», καταλήξαμε να απαιτούμε από τη γυναίκα να γίνει προϊόν μιας αγοράς που την αξιολογεί ξανά από την εμφάνιση, το σώμα, τη σεξουαλικότητα, τα likes και την εικόνα της.

Και τώρα το ίδιο πρότυπο περνά από τη μητέρα στην κόρη.

Όταν η «απελευθέρωση» καταλήγει ξανά σε αντικειμενοποίηση

Μας είπαν ότι η γυναίκα έπρεπε να απελευθερωθεί από την παλιά κοινωνία που την έβλεπε μόνο ως σύζυγο και μητέρα.

Σωστά.

Η γυναίκα δεν είναι ιδιοκτησία του άνδρα.

Δεν είναι υπηρέτρια.

Δεν είναι άνθρωπος δεύτερης κατηγορίας.

Έχει προσωπικότητα, φιλοδοξίες, μόρφωση, εργασία, δημιουργικότητα και δικαίωμα να αποφασίζει για τη ζωή της.

Αλλά κάπου στην πορεία εμφανίστηκε μια τεράστια αντίφαση.

Η γυναίκα απελευθερώθηκε από το να την ορίζει ο άνδρας και κατέληξε πολλές φορές να την ορίζει η αγορά.

Να πρέπει να παραμένει νέα.

Σέξι.

Επιθυμητή.

Instagrammable.

Να αποδεικνύει διαρκώς ότι «ακόμη περνάει».

Ακόμη και η μητρότητα μπορεί να σεξουαλικοποιείται μέσα από διαδικτυακές κατηγορίες και στερεότυπα που μετατρέπουν μια ολόκληρη ανθρώπινη ταυτότητα σε αντικείμενο επιθυμίας.

Είναι αυτό πραγματικά απελευθέρωση;

Ή απλώς αλλάξαμε αφέντη;

Η μάνα δεν παύει να είναι γυναίκα

Φυσικά και όχι.

Η μητέρα έχει δικαίωμα να είναι όμορφη.

Να περιποιείται τον εαυτό της.

Να ερωτεύεται.

Να διασκεδάζει.

Να έχει προσωπική ζωή.

Να δημιουργεί.

Να εργάζεται.

Η μητρότητα δεν απαιτεί να εξαφανιστεί η γυναίκα.

Το πρόβλημα ξεκινά όταν εξαφανίζεται η μητέρα.

Όταν η ανάγκη του ενήλικα να ζήσει χωρίς κανένα όριο αρχίζει να υπερισχύει της ανάγκης του παιδιού να έχει ένα σταθερό σημείο αναφοράς.

Γιατί ένα παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που να είναι «κολλητός».

Χρειάζεται γονιό.

Κάποιον που κάποτε θα πει ναι.

Και κάποτε θα πει όχι.

Όχι επειδή θέλει να καταπιέσει.

Επειδή βλέπει είκοσι χρόνια πιο μακριά από το παιδί.

Το εξάχρονο παιδί δεν χρειάζεται να γίνει είκοσι

Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα της εποχής.

Παιδιά εκτίθενται όλο και νωρίτερα σε έναν κόσμο ενηλίκων.

Μόδα.

Make-up.

Social media.

Influencers.

Σώμα.

Εμφάνιση.

Likes.

Σχέσεις.

Ερωτική εικόνα.

Καταναλωτικά πρότυπα.

Το πρόβλημα δεν είναι ένα παιδί που παίζει με τα ρούχα ή το μακιγιάζ της μητέρας του.

Τα παιδιά πάντα μιμούνταν τους μεγάλους.

Το πρόβλημα είναι όταν οι μεγάλοι αρχίζουν να επιβραβεύουν το παιδί επειδή μοιάζει μεγαλύτερο.

Όταν η αξία ενός κοριτσιού αρχίζει από πολύ μικρή ηλικία να συνδέεται με το αν είναι όμορφο, εντυπωσιακό, επιθυμητό ή «μοδάτο».

Ένα παιδί χρειάζεται χρόνο να είναι παιδί.

Δεν χρειάζεται να του κλέψουμε την παιδικότητα για να αποδείξουμε ότι είμαστε σύγχρονοι.

Και μετά έρχεται το χρήμα

«Μη βρεις κανέναν που δεν έχει.»

«Κοίτα να αποκατασταθείς.»

«Βρες κάποιον οικονομικά άνετο.»

Μερικές φορές αυτές οι συμβουλές παρουσιάζονται σαν μητρική προστασία.

Η πρόθεση μπορεί πράγματι να είναι προστατευτική.

Καμία μητέρα δεν θέλει να δει το παιδί της να βασανίζεται.

Αλλά ποιο είναι το υποσυνείδητο μήνυμα όταν το χρήμα γίνεται το πρώτο κριτήριο επιλογής συντρόφου;

Ότι ο άνθρωπος αξιολογείται από το πορτοφόλι του.

Ότι η σχέση είναι συναλλαγή.

Ότι η αγάπη είναι πολυτέλεια.

Ότι η κοινή προσπάθεια είναι αποτυχία.

Ότι δεν χτίζουμε μαζί.

Απλώς επιλέγουμε ποιος έχει ήδη χτίσει αρκετά ώστε να μπορέσουμε να μπούμε μέσα.

Και έτσι ένα κορίτσι μπορεί να μεγαλώσει όχι μαθαίνοντας να γίνει ισχυρή και αυτάρκης γυναίκα, αλλά μαθαίνοντας να αναζητά έναν ισχυρό οικονομικά άνδρα.

Αυτό δεν είναι χειραφέτηση.

Είναι η παλιά εξάρτηση με καινούργια συσκευασία.

Και τι κάνουμε στα αγόρια;

Εδώ υπάρχει η άλλη πλευρά.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι ένα αγόρι είναι ευαίσθητο.

Η ευαισθησία δεν αφαιρεί τίποτα από την ανδρική του ταυτότητα.

Ούτε ένας άνδρας γίνεται καλύτερος επειδή είναι σκληρός, επιθετικός ή απόμακρος.

Το πρόβλημα είναι η υπερπροστασία.

Όταν δεν αφήνουμε το αγόρι να αποτύχει.

Να πέσει.

Να χάσει.

Να δουλέψει.

Να αναλάβει ευθύνη.

Να ακούσει όχι.

Να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των επιλογών του.

Τότε δεν μεγαλώνουμε έναν καλό άνδρα.

Μεγαλώνουμε έναν ενήλικα που δυσκολεύεται να σταθεί μόνος του.

Και το ίδιο ακριβώς μπορεί να συμβεί σε ένα κορίτσι.

Η αγάπη χωρίς όρια μπορεί να γίνει αναπηρία.

Γιατί η πραγματική γονική αγάπη δεν προστατεύει το παιδί από κάθε δυσκολία.

Το προετοιμάζει να αντιμετωπίσει τη δυσκολία όταν ο γονιός δεν θα βρίσκεται πια δίπλα του.

Η μάνα κρατούσε το σπίτι όχι επειδή ήταν σκλάβα

Εδώ χρειάζεται μεγάλη διάκριση.

Υπήρξαν εποχές στις οποίες οι γυναίκες πραγματικά καταπιέστηκαν.

Δεν είχαν οικονομική ανεξαρτησία.

Δεν είχαν τις ίδιες ευκαιρίες.

Δεν μπορούσαν εύκολα να φύγουν ακόμη και από κακοποιητικούς γάμους.

Δεν υπάρχει λόγος να επιστρέψουμε εκεί.

Αλλά άλλο η απόρριψη της καταπίεσης και άλλο η απόρριψη της αξίας της μητρότητας.

Η μάνα δεν είναι σημαντική επειδή πρέπει να μαγειρεύει ή να καθαρίζει.

Είναι σημαντική επειδή αποτελεί έναν από τους πρώτους ανθρώπους μέσα από τους οποίους ένα παιδί μαθαίνει τι είναι ο κόσμος.

Από εκεί μαθαίνει εμπιστοσύνη.

Αγάπη.

Όριο.

Σεβασμό.

Ασφάλεια.

Συμπόνια.

Αξιοπρέπεια.

Και μαζί με τον πατέρα δημιουργούν το πρώτο κοινωνικό περιβάλλον ενός νέου ανθρώπου.

Η οικογένεια είναι η πρώτη κοινωνία που γνωρίζουμε.

Αν αποτύχει το σπίτι, το κόστος βγαίνει έξω

Στο σχολείο.

Στις σχέσεις.

Στην εργασία.

Στον δρόμο.

Στην κοινωνία.

Κανένας γονιός δεν είναι τέλειος.

Και δεν χρειάζεται να είναι.

Αλλά όταν ο γονιός παραιτείται από τον ρόλο του επειδή φοβάται μήπως θεωρηθεί αυστηρός, παλιομοδίτης ή καταπιεστικός, κάποιος άλλος θα αναλάβει να εκπαιδεύσει το παιδί.

Ο influencer.

Ο αλγόριθμος.

Το TikTok.

Η παρέα.

Η πορνογραφία.

Η διαφήμιση.

Η αγορά.

Και κανένας από αυτούς δεν αγαπά το παιδί σου.

Απλώς θέλει την προσοχή του.

Πότε η επιτυχία έγινε «να περνάω καλά»;

Η νέα εποχή μάς πουλά μια πολύ συγκεκριμένη εικόνα.

Luxury.

Ταξίδια.

Champagne.

Clubs.

Shopping.

Ακριβά αυτοκίνητα.

Διακοπές.

Ατελείωτη διασκέδαση.

Δεν υπάρχει κάτι κακό στο να απολαμβάνεις τη ζωή.

Το πρόβλημα είναι όταν η απόλαυση γίνεται ο σκοπός της ζωής.

Γιατί τότε η θυσία μοιάζει ανοησία.

Η οικογένεια βάρος.

Το παιδί περιορισμός.

Η αφοσίωση φυλακή.

Η υπομονή χάσιμο χρόνου.

Και ο άνθρωπος αρχίζει να μετρά τη ζωή όχι από όσα δημιούργησε αλλά από όσα κατανάλωσε.

Και έτσι χάνεται ο σεβασμός

Της γυναίκας προς τον άνδρα.

Του άνδρα προς τη γυναίκα.

Του παιδιού προς τους γονείς.

Και μερικές φορές ακόμη και του γονιού προς το παιδί.

Γιατί σεβασμός δεν σημαίνει φόβος.

Δεν σημαίνει υποταγή.

Σημαίνει ότι αναγνωρίζω πως ο άνθρωπος απέναντί μου δεν είναι αντικείμενο για να ικανοποιήσει τις ανάγκες μου.

Ο άνδρας δεν είναι πορτοφόλι.

Η γυναίκα δεν είναι σώμα.

Το παιδί δεν είναι αξεσουάρ της προσωπικής μας εικόνας.

Και η μάνα δεν είναι ούτε αγία επειδή γέννησε ούτε ανάξια επειδή θέλει να ζήσει.

Είναι άνθρωπος με τεράστια δύναμη και τεράστια ευθύνη.

Μάνα, γιατί;

Γιατί άφησες την κόρη σου να πιστέψει ότι η ομορφιά της είναι σημαντικότερη από το μυαλό της;

Γιατί άφησες τον γιο σου να πιστέψει ότι πάντα θα υπάρχει κάποιος να καθαρίζει πίσω του;

Γιατί φοβήθηκες να πεις όχι;

Γιατί θεώρησες ότι το να βάλεις όρια σημαίνει ότι δεν αγαπάς;

Γιατί της έμαθες να βρει κάποιον πλούσιο αντί να γίνει η ίδια δυνατή;

Γιατί του έλυσες κάθε πρόβλημα αντί να του μάθεις να λύνει μόνος του τα προβλήματα;

Γιατί άφησες το κινητό να γίνει ο τρίτος γονιός;

Αλλά υπάρχει και μία ακόμη ερώτηση.

Πατέρα, εσύ πού είσαι;

Δεν μπορούμε να ρίξουμε πάνω στη μητέρα ολόκληρη την ευθύνη μιας κοινωνικής αλλαγής.

Η οικογένεια δεν είναι έργο ενός ανθρώπου.

Πού είναι ο πατέρας;

Είναι παρών;

Μιλά;

Ακούει;

Βάζει όρια;

Αποτελεί παράδειγμα;

Σέβεται τη γυναίκα του ώστε ο γιος του να μάθει πώς σέβεται ένας άνδρας μια γυναίκα;

Σέβεται τον εαυτό του ώστε η κόρη του να γνωρίζει τι είδους συμπεριφορά δεν πρέπει ποτέ να δεχτεί;

Ή είναι κι αυτός κολλημένος σε μια οθόνη;

Η κρίση της οικογένειας δεν είναι «πρόβλημα των γυναικών».

Είναι πρόβλημα όλων μας.

Γιατί η μητέρα παραμένει τεράστια δύναμη

Μια μάνα μπορεί να αλλάξει ολόκληρη γενιά.

Όχι επειδή πρέπει να είναι τέλεια.

Αλλά επειδή μπορεί να μάθει στο παιδί:

ότι το σώμα του έχει αξία και δεν είναι προϊόν.

ότι το χρήμα είναι εργαλείο και όχι θεός.

ότι η αγάπη δεν αγοράζεται.

ότι η αξιοπρέπεια αξίζει περισσότερο από ένα ακριβό τραπέζι.

ότι η δουλειά δεν είναι ντροπή.

ότι ο άνθρωπος που ξεκινά φτωχός δεν είναι κατώτερος.

ότι πραγματικός σύντροφος είναι εκείνος με τον οποίο μπορείς να χτίσεις, όχι μόνο εκείνος από τον οποίο μπορείς να πάρεις.

ότι μια αποτυχία δεν είναι το τέλος.

ότι πρέπει να σέβεσαι τον άλλο ακόμη κι όταν δεν σου προσφέρει τίποτα.

Αυτά δεν είναι παλιομοδίτικα.

Είναι τα θεμέλια μιας κοινωνίας.

Και ίσως εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα

Στο όνομα της προόδου καταφέραμε πολλές φορές να κάνουμε τη μητρότητα να φαίνεται σαν κάτι μικρό.

Σαν να είναι περισσότερο σημαντικό να είσαι επιθυμητή από το να είσαι παράδειγμα.

Να είσαι viral από το να είσαι παρούσα.

Να απολαμβάνεις από το να δημιουργείς.

Να αποδεικνύεις ότι «έχεις ζωή» αντί να καταλαβαίνεις ότι η ζωή που μεγαλώνεις μπροστά σου είναι ίσως η μεγαλύτερη ευθύνη που θα έχεις ποτέ.

Και πάλι:

η γυναίκα δεν πρέπει να εξαφανιστεί μέσα στη μητρότητα.

Αλλά ούτε η μητρότητα πρέπει να εξαφανιστεί μέσα στη μόδα.

Γιατί τελικά η μάνα δεν κρατά μόνο ένα σπίτι

Κρατά ένα παιδί.

Και αυτό το παιδί αύριο θα κρατήσει ένα άλλο σπίτι.

Θα γίνει σύντροφος.

Γονιός.

Εργαζόμενος.

Πολίτης.

Άνθρωπος.

Και κάπως έτσι, χωρίς μεγάλα συνθήματα, η μάνα και ο πατέρας συμμετέχουν στο χτίσιμο ολόκληρης της επόμενης κοινωνίας.

Αν μεγαλώσουμε παιδιά που πιστεύουν ότι ο άλλος υπάρχει μόνο για να τους προσφέρει χρήμα, απόλαυση, status ή ασφάλεια, τι κοινωνία περιμένουμε να δημιουργήσουν;

Αν μεγαλώσουμε ανθρώπους που δεν μπορούν να αντέξουν το όχι, τη δυσκολία, την απόρριψη, τη φτώχεια, την αποτυχία, ποιος θα σηκώσει αύριο μια οικογένεια όταν έρθουν πραγματικά δύσκολες εποχές;

Και αν η μητέρα, ο πατέρας και το σπίτι παραδώσουν τελικά την ανατροφή στον αλγόριθμο, τότε δεν πρέπει να αναρωτηθούμε μετά:

«Τι έπαθαν τα παιδιά μας;»

Πρέπει να έχουμε το θάρρος να ρωτήσουμε:

Ποιος τα μεγάλωσε πραγματικά;

Μάνα, γιατί;

Πατέρα, γιατί;

Και πάνω απ' όλα:

εμείς οι ίδιοι, γιατί αφήσαμε την οικογένεια να γίνει ακόμη ένα θύμα μιας εποχής που ξέρει την τιμή των πάντων αλλά όλο και λιγότερο την αξία τους;

Πίστευε και μη, ερεύνα.

Δες την Πραγματικότητα.