Όλοι ξέρουμε. Όλοι φωνάζουμε. Κανείς δεν κουνιέται. Μήπως τελικά αυτό είναι το πραγματικό σύστημα;
Μας έδωσε την ψευδαίσθηση της αντίδρασης χωρίς να απαιτεί πραγματική αντίδραση.
Ολοι ξέρουμε κανείς δεν κουνιέται: Δεν χρειάζεται πια να μας αποκαλύψει κανείς τίποτα. Τα περισσότερα τα ξέρουμε ήδη.
Ολοι ξέρουμε κανείς δεν κουνιέται
Ξέρουμε ότι η πολιτική πολλές φορές λειτουργεί με ψέμα, υπερβολή και προεκλογικές υποσχέσεις που ξεχνιούνται. Ξέρουμε ότι η αξιοκρατία δεν είναι πάντα αυτονόητη. Ξέρουμε ότι δημόσια έργα, αναθέσεις, προμήθειες, δήμοι, περιφέρειες και κρατικοί μηχανισμοί έχουν κατά καιρούς βρεθεί στο επίκεντρο υποθέσεων διαφθοράς, πελατειακών σχέσεων και κακοδιαχείρισης.
Και όμως, ενώ τα ξέρουμε, δεν αλλάζει σχεδόν τίποτα.
Δεν είμαστε ένας λαός που δεν γνωρίζει. Είμαστε ένας λαός που γνωρίζει και έχει μάθει να ζει με αυτό που γνωρίζει.
Κάποτε, όταν ο άνθρωπος αγανακτούσε, έπρεπε να κάνει κάτι. Να οργανωθεί. Να συμμετάσχει. Να αναλάβει κόστος. Να αλλάξει συμπεριφορά.
Σήμερα αρκεί να πατήσει ένα κουμπί.
Like. Share. Θυμωμένο emoji. Ένα σχόλιο.
Και μετά;
Κλείνει το κινητό. Βλέπει το επόμενο reel. Και η ζωή συνεχίζεται ακριβώς όπως πριν.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο κόλπο της σύγχρονης εποχής. Μας έδωσε την ψευδαίσθηση της αντίδρασης χωρίς να απαιτεί πραγματική αντίδραση.
Νιώθεις ότι συμμετείχες επειδή σχολίασες. Νιώθεις ότι αντιστάθηκες επειδή κοινοποίησες. Νιώθεις ότι έκανες κάτι επειδή θύμωσες δημόσια.
Αλλά το σύστημα δεν φοβάται το θυμωμένο emoji. Φοβάται μόνο τον άνθρωπο που αλλάζει συμπεριφορά.
Έχουμε γίνει ένας λαός θεατών.
Βλέπουμε. Σχολιάζουμε. Καταγγέλλουμε. Αγανακτούμε. Και περιμένουμε.
Περιμένουμε ποιον;
Τον επόμενο σωτήρα.
Είναι πολύ πιο εύκολο να περιμένεις κάποιον άλλον να αλλάξει τη χώρα από το να αλλάξεις εσύ.
Αλλά ποιος δημιούργησε το σύστημα;
Αν καταγγέλλουμε το ρουσφέτι αλλά ζητάμε γνωστό για να βάλει το παιδί μας κάπου, ποιον πολεμάμε;
Αν μιλάμε για αξιοκρατία αλλά μόλις αποκτήσουμε πρόσβαση θέλουμε να γίνει η δουλειά μας, ποιον κατηγορούμε;
Αν καταγγέλλουμε τους πολιτικούς που υπόσχονται τα πάντα και μετά ψηφίζουμε αυτόν που θα μας υποσχεθεί το μεγαλύτερο προσωπικό όφελος, τότε μήπως το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο πάνω;
Μήπως υπάρχει και κάτω;
Το σύστημα δεν κατοικεί μόνο στη Βουλή. Κατοικεί και μέσα στην κοινωνία. Στην καθημερινή μας συμπεριφορά. Στη νοοτροπία μας. Στη φράση έτσι γίνονται αυτά.
Ο μεγαλύτερος εχθρός δεν είναι η άγνοια.
Είναι η συνήθεια.
Όταν ένα σκάνδαλο εμφανίζεται και ο κόσμος λέει ε, καλά, τι περίμενες, τότε κάτι έχει ήδη χαθεί.
Όταν η αδικία δεν σου προκαλεί πλέον έκπληξη αλλά μόνο ειρωνεία, τότε η διαφθορά έχει κερδίσει κάτι μεγαλύτερο από χρήματα. Έχει κερδίσει τη συνείδησή σου.
Τα social media μας έκαναν να νιώθουμε ενεργοί ενώ είμαστε ακίνητοι.
Ο αλγόριθμος γνωρίζει ότι θυμώνεις και σου δείχνει περισσότερο θυμό. Μέχρι που εξαντλείσαι.
Και ένας εξαντλημένος πολίτης είναι εύκολος πολίτης.
Δεν οργανώνεται. Δεν χτίζει. Δεν μελετά. Δεν συνεργάζεται. Απλώς θυμώνει.
Η αλλαγή δεν είναι post.
Είναι να μη ζητήσεις ρουσφέτι.
Είναι να αρνηθείς να λαδώσεις.
Είναι να απαιτήσεις απόδειξη.
Είναι να καταγγείλεις πραγματικά μια παρανομία όταν έχεις στοιχεία.
Είναι να ψηφίσεις με βάση πρόγραμμα και αποτέλεσμα και όχι μόνο θυμό ή προσωπικό συμφέρον.
Είναι να συμμετάσχεις στον δήμο σου.
Να ζητήσεις στοιχεία.
Να ρωτήσεις πόσο κόστισε ένα έργο, ποιος το πήρε, πώς ανατέθηκε, ποιος το παρέλαβε.
Είναι να δημιουργήσεις κάτι καλύτερο αντί μόνο να περιγράφεις πόσο άσχημο είναι αυτό που υπάρχει.
Και υπάρχει η μεγάλη βολική λέξη: όλοι.
Όλοι οι πολιτικοί είναι κλέφτες. Όλοι οι δήμαρχοι παίρνουν μίζες. Όλοι είναι πουλημένοι.
Είναι η πιο εύκολη πρόταση στον κόσμο.
Και συγχρόνως η πιο επικίνδυνη.
Γιατί αν είναι όλοι ίδιοι, τότε γιατί να ψάξεις; Γιατί να ξεχωρίσεις; Γιατί να ζητήσεις αποδείξεις; Γιατί να στηρίξεις έναν έντιμο άνθρωπο;
Το όλοι ίδιοι είναι οδηγεί σε ένα μόνο αποτέλεσμα.
Παραίτηση.
Και η παραίτηση είναι το μεγαλύτερο δώρο σε κάθε πραγματικά διεφθαρμένο άνθρωπο.
Δεν χρειάζεται σωτήρας.
Χρειάζεται πολίτης.
Δεν μπορείς να ζητάς καθαρό κράτος και να λειτουργείς βρώμικα στην καθημερινότητά σου. Δεν μπορείς να απαιτείς αξιοκρατία και να θέλεις εξαίρεση όταν αφορά εσένα. Δεν μπορείς να φωνάζεις για δικαιοσύνη μόνο όταν η αδικία γίνεται εις βάρος σου.
Η χώρα είναι οι άνθρωποί της.
Η πραγματική επανάσταση αρχίζει όταν ένας άνθρωπος πει:
Δεν θα κάνω αυτό που κατηγορώ.
Και τελικά ποιον περιμένουμε;
Καμία χώρα δεν σώζεται από έναν άνθρωπο.
Μια χώρα αλλάζει όταν αλλάξει κρίσιμη μάζα ανθρώπων μέσα της.
Όταν το δεν βαριέσαι γίνει δεν το δέχομαι.
Όταν το όλοι έτσι κάνουν γίνει εγώ δεν θα το κάνω.
Όταν το ας το λύσει κάποιος γίνει τι μπορώ να κάνω εγώ;
Δεν είμαστε μόνο θύματα ενός συστήματος.
Είμαστε και οι άνθρωποι που κάθε μέρα αποφασίζουν αν θα το αναπαράγουν ή όχι.
Αν εγώ δεν αλλάξω τίποτα στη ζωή μου, στην ψήφο μου, στη συμπεριφορά μου, στην ευθύνη μου και στις απαιτήσεις μου, γιατί περιμένω να αλλάξει ολόκληρη η Ελλάδα;
Μήπως το σύστημα δεν φοβάται καθόλου ότι ξέρουμε;
Μήπως ξέρει ότι θα φωνάξουμε για δύο ημέρες, θα κάνουμε share και μετά θα συνεχίσουμε ακριβώς όπως πριν;
Αν ισχύει αυτό, τότε το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι μας κοροϊδεύουν.
Είναι ότι έχουν μάθει πόσο εύκολα ξεχνάμε.
Πίστευε και μη, ερεύνα. Δες την Πραγματικότητα.
Το κείμενο αποτελεί ενυπόγραφη άποψη. Η θέση του συντάκτη ξεχωρίζει από τα επαληθεύσιμα στοιχεία και τις παραπομπές.
