Παράκτια αλιεία: τα καΐκια ζητούν δουλειά, όχι μόνο ανακοινώσεις

Παράκτια αλιεία: τι διεκδίκησαν οι άνθρωποι του λιμανιού

Το ρεπορτάζ της ΕΡΤnews της 11ης Οκτωβρίου καταγράφει κινητοποιήσεις σε Βόλο, Πάτρα, Λέσβο και Σάμο. Τα αιτήματα συνδέουν το κόστος καυσίμων με τις φθορές στα εργαλεία και την επιβάρυνση από ψηφιακές διαδικασίες. Στη Λέσβο, ο πρόεδρος του Συλλόγου Παράκτιων Αλιέων Νίκος Μπαξεβάνης χαρακτήρισε δυσανάλογες για τα μικρά σκάφη τις νέες απαιτήσεις. Αυτή είναι η θέση του εκπροσώπου, όχι τεχνική απόδειξη ότι κάθε ηλεκτρονικό μέτρο είναι ανεφάρμοστο.

Στις 9 Οκτωβρίου, στο Magnesia News, ο Περράκης είχε θέσει επίσης το ζήτημα αποζημιώσεων για τις συνέπειες της κρίσης με τα νεκρά ψάρια στον Παγασητικό. Το αίτημα παραμένει διακριτό από την αποζημίωση για φθορές διχτυών. Δεν μπορεί ένα γενικό ποσό στήριξης να θεωρείται απάντηση σε κάθε διαφορετική απώλεια.

Για μια οικογενειακή δραστηριότητα, η αναμονή δεν είναι ουδέτερη. Η επισκευή πρέπει να πληρωθεί πριν το εργαλείο ξαναχρησιμοποιηθεί. Αν η ενίσχυση αργεί, το βάρος μεταφέρεται στην αποταμίευση, στον προμηθευτή ή στην απόφαση να μείνει το σκάφος δεμένο. Αυτή είναι η οικονομική λογική του προβλήματος· δεν αποτελεί καταμέτρηση του πόσοι ψαράδες έχουν ήδη εγκαταλείψει το επάγγελμα.

Τα μέτρα της 14ης Οκτωβρίου και όσα δεν αποδεικνύει ένα δελτίο Τύπου

Στην επίσημη ανακοίνωση της 14ης Οκτωβρίου, ο υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε επιδότηση αλιευτικού πετρελαίου 40 λεπτών ανά λίτρο για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Το ίδιο κείμενο αναφέρει 32 λεπτά για Απρίλιο και Μάιο και 24 λεπτά για Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο. Πρόκειται για διαφορετικές περιόδους, όχι για ποσά που αθροίζονται στο ίδιο λίτρο.

Ανακοινώθηκε επίσης δράση 15 εκατ. ευρώ για ζημιές στα δίχτυα από προστατευόμενα θαλάσσια είδη, με ανακατανομή πόρων του ΠΑΛΥΘ 2021 έως 2027. Πρόκειται για συνολικό προϋπολογισμό δράσης, όχι για ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε αλιέα.

Το δελτίο δεν προσδιορίζει ημερομηνία καταβολής της νέας ενίσχυσης ούτε πλήρεις όρους και διαδικασία αίτησης για τη νέα δράση διχτυών. Δεν τεκμηριώνει ότι το νέο ποσό έχει ήδη πιστωθεί. Η κυβερνητική θέση είναι ότι η στήριξη ανταποκρίνεται στις δεσμεύσεις και στα δημοσιονομικά περιθώρια. Η επάρκειά της χρειάζεται έλεγχο στο πραγματικό κόστος κάθε κατηγορίας σκάφους.

Ο εκσυγχρονισμός είναι άλλη ανάγκη. Ο οδηγός για τις επενδύσεις αλιευτικών σκαφών αφορά εξοπλισμό και επενδυτικό σχέδιο. Η σημερινή συζήτηση αφορά τη δυνατότητα συνέχισης της καθημερινής εργασίας. Δεν πρέπει να συγχέονται οι δύο παρεμβάσεις.

Η νέα μέτρηση της ΕΛΣΤΑΤ δεν είναι από μόνη της ιστορία κατάρρευσης

Η ΕΛΣΤΑΤ, στις 27 Αυγούστου 2026, δημοσίευσε στοιχεία θαλάσσιας αλιείας για το 2025: 11.399 μηχανοκίνητα αλιευτικά σκάφη, από τα οποία 10.949 στην κατηγορία «λοιπά εργαλεία παράκτιας αλιείας». Η συνολική καταγεγραμμένη παραγωγή ήταν 42.100,8 τόνοι, με αξία περίπου 166,6 εκατ. ευρώ. Είναι στοιχεία θαλάσσιας αλιείας, όχι όλης της αγοράς ψαριού μαζί με εισαγωγές και υδατοκαλλιέργειες.

Υπάρχει όμως μια κρίσιμη αλλαγή: από το έτος αναφοράς 2025 χρησιμοποιούνται διοικητικά δεδομένα του Ολοκληρωμένου Συστήματος Παρακολούθησης και Καταγραφής Αλιευτικών Δραστηριοτήτων. Έως το 2024 χρησιμοποιούνταν δειγματοληπτική έρευνα. Χωρίς εξέταση της συγκρισιμότητας, μια απλή αφαίρεση των δύο ετών δεν αρκεί για να μετρήσουμε πραγματική συρρίκνωση.

Η δημοσιευμένη αξία των αλιευμάτων δεν είναι καθαρό οικογενειακό εισόδημα: δεν αφαιρεί καύσιμα, επισκευές και λοιπές δαπάνες. Αντίστοιχα, μια δύσκολη ημέρα ενός ψαρά δεν περιγράφει αυτόματα την ετήσια εικόνα ολόκληρου του κλάδου. Η μαρτυρία και η στατιστική απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Χρειαζόμαστε και τις δύο, χωρίς να αναγκάζουμε τη μία να αποδείξει περισσότερα από όσα μπορεί.

Ο έλεγχος που θα έδειχνε αν η βοήθεια έφτασε

Ένας ουσιαστικός απολογισμός πρέπει να δείξει πόσα μικρά σκάφη έλαβαν τη νέα ενίσχυση, σε ποιες περιοχές, με ποιο ποσό και πόσο χρόνο μετά τη ζημιά ή τη δαπάνη. Χρειάζεται επίσης να εξηγηθεί ποιοι έμειναν εκτός και γιατί. Αυτά είναι προτεινόμενα κριτήρια λογοδοσίας, όχι δημοσιευμένα αποτελέσματα που ήδη διαθέτουμε.

Οι αλιευτικοί σύλλογοι μπορούν να ζητήσουν εγγράφως τους εφαρμοστικούς όρους και το χρονοδιάγραμμα, συγκεντρώνοντας πραγματικά παραστατικά καυσίμων, επισκευών και απωλειών. Μια τέτοια κοινή καταγραφή θα επέτρεπε να συγκριθεί η βοήθεια με την επιβάρυνση. Δεν υποκαθιστά τα επίσημα δικαιολογητικά ούτε εγγυάται δικαίωμα αποζημίωσης.

Ο έλεγχος της αλιείας και η προστασία της θάλασσας δεν είναι αντίπαλοι της εργασίας. Η δική μας θέση είναι ότι οι κανόνες χρειάζονται εφαρμόσιμη υποστήριξη, εκπαίδευση και κόστος που να μην αποκλείει τον μικρό επαγγελματία. Ούτε η κατάργηση κάθε ελέγχου προστατεύει το κοινό αγαθό ούτε μια ηλεκτρονική υποχρέωση αποδεικνύει από μόνη της καλύτερη διαχείριση.

Η διαφορά ανάμεσα στην έγκριση και στη διαθέσιμη ρευστότητα αφορά και την ευρύτερη σχέση του κράτους με την παραγωγή, όπως δείχνει η χωριστή έρευνα για τα χρέη του Δημοσίου προς ιδιώτες. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι σημερινές εξαγγελίες αλιείας έχουν ήδη καταστεί ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Το ερώτημα δεν είναι αν ένα καΐκι φαίνεται όμορφο στην προβλήτα, αλλά αν ο άνθρωπος που το δουλεύει μπορεί να συνεχίσει χωρίς να εξαντλεί ούτε τον εαυτό του ούτε τη θάλασσα. Θα κρίνουμε τη στήριξη από τα ποσά που ανακοινώνονται ή από το πότε και σε ποιους φτάνουν; Τα δικά σας συμπεράσματα.